راهکارهای چندی برای رسیدن به موفقیت حرفه‌ای بیشتر یک مترجم آزاد وجود دارد که در این مقاله به برخی از موارد برجسته آن چون داشتن رزومه مناسب، بازاریابی، حضور فعال در اینترنت، برپایی وب‌سایت، تعامل با دیگر مترجمین، ابزار و امکانات مورد نیاز و خودشناسی و ... اشاره شده است. در نظر داشتن و پیگیری تمام موارد ذکر شده را به تمامی کسانی که می‌خواهند در حرفه مترجم آزاد به موفقیت‌های بیشتری دست یابند توصیه می‌کنیم.
مترجم آزاد
مترجم آزاد
۱. داشتن یک رزومه مناسب
در راه مترجم آزاد بودن داشتن یک رزومه مناسب که بازتاب دهنده مشخصات و سابقه حرفه ای شما باشد اولین و مهم ترین چیزی است که به ان نیاز دارید. مطالب مفیدی در اینترنت در مورد اینکه یک روزمه مناسب باید شامل چه مواردی باشد خواهید یافت. به طور خلاصه در رزومه شما بایستی نام و نام‌خانوادگی، شماره تماس، مدرک تحصیلی، شهر و کشور محل سکونت، حوزه فعالیت، سوابق و توانایی‌های‌تان نوشته شده باشد. با عضویت در سایت مترجمان و پر کردن دقیق فرم پروفایل خصوصا قسمت سابقه و حوزه ترجمه دارای رزومه‌ای آنلاین خواهید بود که می‌توانید هم ادرس آن را به هر کس که مایل بودید ارائه بدهید و هم اینکه به راحتی توسط موتورهای جستجو قابل ردگیری باشید. توصیه ما این است که حتما در این سایت یا نمونه‌های مشابه آن که رزومه آنلاین را برای اعضای خود فراهم می‌کنند عضو شوید. داشتن چند نمونه کار نیز به اعتبار و شناسایی شما کمک بسزایی خواهد کرد پس حتما چند نمونه از ترجمه‌های برجسته‌ای که انجام داده اید در کارنامه خود داشته باشید. مقاله‌ای به نام «سیب اول: توصیه‌ای به مترجمین تازه کار» نیز در سایت وجود دارد که حاوی نکات مفیدی در اینباره است.
۲. بازاریابی
یک مترجم ازاد موفق یک بازاریاب موفق است. برای اینکه شناخته شوید و به شما کاری سپرده شود لازم است که خود دست به کار شده و مشتریان‌تان را بیابید. در خانه نشستن و انتظار کشیدن خصوصا برای افرادی که تازه به این عرصه قدم گذاشته اند هیچ سود و منفعتی به ارمغان نمی‌آورد. رزومه مناسبی برای خود تهیه کنید و به سراغ شرکت‌هایی که می دانید نیاز به مترجم خواهند داشت یا موسساتی که در کارترجمه فیلم و انیمیشن هستند بروید. می‌توانید سری به دارالترجمه‌ها و مراکز ارائه کنندگان خدمات ترجمه بزنید. شرکت یا موسساتی را که مایلند وب سایتی چندزبانه داشته باشند پیدا کنید. به سراغ نشریات و انتشارات بروید. به شرکت‌های توریستی سری بزنید. با اساتید و افراد باتجربه در حوزهترجمه مشورت کنید و خلاصه تا جایی که امکان دارد خودتان را بعنوان یک مترجم به دیگران بشناسانید.
۳. حضور فعال در دنیای مجازی
اینترنت بستر بسیار مناسبی برای کار و فعالیت مترجمان آزاد فراهم کرده است. شما می توانید به سرعت به هر اطلاعاتی که نیاز دارید دست یابید. انواع دایره المعارف و فرهنگ لغت‌ها و وب سایت‌هایی که اطلاعاتی درباره آداب و رسوم ملل مختلف ارائه می‌کنند گنجینه‌های ارزنده‌ای محسوب می‌شوند که بدون صرف هزینه‌ای در دسترس قرار دارند. برای کسب اطلاعات بهتر است نحو استفاده بهینه از اینترنت را فرا بگیرید و برای مثال فقط خود را به موتور جستجوی گوگل محدود نکنید و از دیگر موتورهای جستجوی مانند: AltaVista Dogpile bing ask.com DockDockgo برای دست یابی به اطلاعات مورد نیازتان بهره ببرید تا به نتیجه بهتری دست یابید.
۴. برپایی وبلاگ یا وب سایتی حرفه‌ای
داشتن وبلاگ یا وب‌سایتی شخصی به شناخته شدن شما کمک شایانی می‌کند. به زودی در سایت مقاله‌ای در مورد اینکه وب‌سایت شما باید از چه ویژگی‌هایی برخوردار باشد منتشر خواه شد. اگر مایل بودید بعد از اینکه وبلاگ یا وب‌سایت خود را به راه انداخته اید از طریق فرم تماس، موضوع را به ما اطلاع بدهید تا آدرس وب‌سایت شما را هم به فهرست پیوندهای‌مان اضافه کنیم.
۵. همکاری و تعامل با دیگر مترجمان
بزرگترین ضعف مترجمان کشور ما عدم داشتن ارتباط و تعامل با دیگر مترجمان و دست اندرکاران حوزه ترجمه است. این انزوا و عدم همکاری بیشترین لطمه را خصوصا برای مترجمان آزاد به ارمغان آورده است. هرچه مترجم‌های بیشتری را بشناسید و با آنان تعامل بهتری داشته باشید موانع و مشکلات راه ترجمه برای شما هموارتر می‌شود. به چشم دوست و همکار به دیگر مترجمان نگاه کنید نه رقیب و بدخواه. در جشنواره‌ها و گردهمایی مترجمان حاضر شوید. به شبکه‌های اجتماعی مختص مترجمان مانند «شبکه مترجمان» ملحق شوید و در فروم‌ها و انجمن‌ها حضور فعال داشته باشید. مترجمی که فقط به دنبال دریافت کار ترجمه بوده و به دیگر جنبه‌های حرفه خود بی‌اعتنا ست نمی‌تواند در کار خود چندان موفق باشد.
۶. ترجمه کردن بصورت تیمی
ترجمه یک کار تیمی است و برای بازدهی مناسب و ارائه یک ترجمه موفق لازم است که با دیگر مترجمان و متخصصین متنی که ترجمه می‌کنید تعامل داشته باشید. از امتیازهای بالای کار تیمی، وجود اشتباهات کمتر و جزئی در ترجمه ارائه شده و انتشار راحت‌تر اثر خصوصا برای افراد تازه کار و بی‌نام است. به سراغ افراد باتجربه مترجم، متخصصین و استادان دانشگاه‌ها رفته و پیشنهاد کار ترجمه تیمی بدهید.
۷. مطالعه کردن به زبان هایی که می‌دانید
مطالعه کردن در زمینه‌ها و رشته‌های مختلف به زبان‌هایی که می‌شناسید و بدان ترجمه می‌کنید برایتان بسیار سودمند خواهد بود. حتما ساعاتی را برای مطالعه آزاد خود در نظر بگیرید.
۸. پذیرش ترجمه دانشجویی اری، خیر
از نظر سایت مترجم شدن پذیرفتن کارهای دانشجویی به شکلی که کنون مرسوم شده است از جهاتی نادرست بوده و دردسر و ضرر و زیان انجام آنها بیش از سود اندکی است که عاید مترجم می‌شود. توصیه می‌کنیم مقاله «زیر پوست ترجمه‌های دانشجویی» را مطالعه کنید که پیرامون این موضوع است. اما اگر شما موافق با انجام کارهای دانشجویی هستید بهتر است موارد زیر را در نظر بگیرید: ۱. حتما کاربرد و استفاده ترجمه را جویا شوید. برخی از دانشجویان ترجمه متنی را نیاز دارند تا بصورت کنفرانس و پاورپوینت آن را ارائه بدهند. در چنین حالتی نیازی نیست شما تمام متن را بصورت کامل ترجمه کنید و بهتر است به بسط و توضیح مطالب برجسته و مهم متن بپردازید. برخی از دانشجویان به متن ترجمه شده‌ای صرفاً برای رفع تکلیف نیاز دارند، می‌توانید با ترجمه سهل انگارانه‌تری و دریافت پول منصفانه‌ای کار آنها را انجام بدهید. ترجمه برخی از دانشجویان از حساسیت بیشتری برخوردار بوده و لازم است با دقت بیشتری انجام شود و غیره ۲. از آنجایی که پای نمره در میان است حتماً ترجمه خود را در زمان مقرر شده تحویل بدهید. ۳. ترجمه‌های خود را دور نیندازید. می‌توانید بعدها به سراغ آنها بازگشته و با مرور ترجمه‌های خود به نکات مفیدی پی ببرید و نقاط قوت و ضعف خود را بیشتر دریابید. از میان این ترجمه‌ها نیز می‌توانید چند نمونه ترجمه خوب برای خود جدا کنید. ۴. حق الزحمه خود را پیشاپیش مطالبه کنید. احتمال اینکه هنگام تحویل ترجمه مبلغ کمتری از مقدار توافق شده به شما پرداخت شود بسیار است.
۹. داشتن ابزار و امکانات مناسب
ابزار و امکانات مورد نیاز خود را فراهم کنید. داشتن کامپیوتر و چاپگر تقریباً از ضروریات کار یک مترجم است. از انواع دیکشنری و فرهنگ‌لغت و دایره المعارف‌ها به نحوه احسن استفاده کنید.
۱۰. ترجمه یک رشته نیست هزار و یک رشته است
به چه رشته‌هایی علاقه دارید؟ دوست دارید پزشک باشید یا اقتصاددان یا نقاش؟ ترجمه دریچه‌ای است گشوده به تمامی علایق شما. کتاب‌های دانشگاهی رشته‌های مورد علاقه‌تان را بیابید و مطالعه کنید. کافی است چون متخصصی مطالب و مسایل رشته مورد نظرتان را دنبال کنید، شما یک متخصص مترجم شده‌اید. به دانشگاه‌ها سر بزنید و از میان دانشجویان و اساتید برای خود دوستانی بیابید. برای یک مترجم تمام درها باز است. در گردهمایی‌ها و جشنواره‌های مختلف شرکت کنید. هرچه حضور شما در جامعه پررنگ‌تر باشد با زیر و بم آن بیشتر آشنا می‌شوید و کار کردن برایتان راحت‌تر می‌شوید.
۱۱. خودشناسی
از توانایی‌ها و علایق خود تصویر درستی پیدا کنید. ببینید در چه محیط و شرایطی بازده کاری شما بیشتر است. چه موانع و مشکلاتی از سرعتترجمه شما می‌کاهد و چه مسایلی باعث افزایش آن می‌شود. با ترجمه کتبی راحت‌ترید یا ترجمه شفاهی. حافظه شما تا چه حد قوی است و چگونه می‌توانید آن را تقویت کنید. قادرید چند ساعت در روز به ترجمه بپردازید و تا چند روز متوالی بدون وقفه به این کار ادامه بدهید. نقاط ضعف و قوت ترجمه شما در کجا ست و غیره.
۱۲. دیگر موارد
سعی کنید با سفارش دهنده ترجمه تعامل داشته و موارد و خواسته‌های او را به جا بیاورید. یکی از ویژگی‌های مراکز ارائه دهنده خدمات ترجمهخوب این است که چنین ارتباطی را ممکن بسازد. از قبول ترجمه‌ای که در توان‌تان نیست اجتناب کنید. همیشه مسئولیت پذیر باشید و ظاهر و نوع برخورد مناسبی با دیگران داشته باشید. خصوصا سعی کنید با سفارش دهندگانی که از کار شما راضی نبوده‌اند بیشتر صبوری کرده و تا جایی که امکان دارد نظرشان را نسبت به خودتان جلب کنید.
منبع : راهکار های مفید برای موفقیت بیشتر یک مترجم آزاد
حال نوبت این است که بپرسیم آیا افراد موجود در چرخه ترجمه دانشجویی از اینکار راضی هستند؟ پاسخ به ظاهر مثبت است: مترجم در این میان پولی بدست می‌آورد، دانشجو به راحتی نمره‌ای کسب می‌کند و استاد نیز به رایگان صاحب ترجمه‌ای می‌شود. اما در واقع اینکار چندان رضایت طرفین معامله را جلب نمی‌کند، به این دلیل که: هزینه پرداختی برای ترجمه‌های دانشجویی بسیار کمتر از ترجمه‌های معمول بازار است.
مترجمان تقریباً با نصف قیمت مجبور اند ترجمه‌های دانشجویی را بپذیرد و همین دریافت اندک پول باعث می‌شود که در کار خود سهل‌انگار بوده وترجمه مناسبی ارائه نکنند (در بیشتر مراکز خدمات ترجمه، کیفیت ترجمه به طلایی، نقره‌ای و برنزی دسته بندی شده است. بیشتر ترجمه‌های دانشجویی با کیفیت برنزی ارائه می‌شوند که ارزان‌ترین و پایین‌ترین کیفیت ترجمه محسوب می‌شود). متأسفانه همین روش و رویکرد ترجمه کردن غیر اصولی و غیر متعهدانه به مرور زمان در ناخودآگاه مترجم نیز نهادینه گشته و باعث می‌شود کیفیت ترجمه‌هایش هیچ‌گاه به حد عالی و بی‌نقص خود نرسد. همین برچسب ترجمه ارزان (بخوانید تقریبا مفت) و کم کیفیت نیز پای افراد زیادی را که فاقد دانش کافی در این زمینه هستند به حوزه ترجمه باز می‌کند.
زیر پوست ترجمه‌های دانشجویی
زیر پوست ترجمه‌های دانشجویی
بدین ترتیب تقریبا همه، حتی کسانی که دانش زبانی‌شان در حد متوسطه نیز نیست به عنوان مترجم جلو آمده و سنگی در تاریکی نابسامانی حوزه ترجمه پرتاب می‌کنند. کیفیت پایین و پر اشکال ترجمه نیز به طبع دانشجویانی را که پولی بابت آن پرداخت کرده‌اند راضی نمی‌کند. استادان نیز به ترجمه روان و مورد نظر خود نرسیده و با متنی رو به رو می‌شوند که در بهترین حالت به بازبینی و ویرایش بسیار نیاز دارد که از حوصله یا جیب استادان فراتر است. بدین شکل حجم اصلیترجمه‌های دانشجویی در نهایت روانه سطل زباله شده و هیچ بازدهی به همراه ندارد. این نیز یکی دیگر از معضلات اساسی ترجمه‌های دانشجویی است که هزینه و انرژی صرف شده برای آن باعث انتقال دانشی نشده و عملا به هدر می‌رود.
از طرف دیگر چون این آثار در هیچ کجا جمع‌آوری یا حتی ثبت نمی‌شوند، احتمال اینکه یک متن واحد دو یا سه بار توسط اشخاص مختلف ترجمه یا ارائه شود بسیار است. همین خلاء اطلاعاتی باعث شده که عده‌ای سودجو نیز بازار سیاهی برای ترجمه‌های دانشجویی به وجود بیاورند. با یک جستجوی ساده در اینترنت می‌توان سایت‌های مختلفی را یافت که ترجمه‌های دانشجویی آماده‌ای را برای فروش گذاشته‌اند. ناگفته پیداست که این واسطه‌ها بدون اطلاع مترجم این متون (که نام و نشانی ساده‌ای نیز بر روی اثر ترجمه خود ندارند) و حتی سفارش‌دهنده نخستین آن، مبادرت به فروش اینگونه ترجمه‌ها کرده و هیچ مبلغی از این فروش‌ها به جیب صاحبان اصلی آنها نمی‌رسد.
چنانچه عنوان شد ترجمه‌های دانشجویی از زوایای چندی چون خریدن نمره آن، هزینه پایین و کیفیت نامطلوب این نوع ترجمه‌ها، عدم داشتن کارایی و مهجور ماندن حجم اصلی آنها، کاستن دقت مترجمان در فن ترجمه و ملکه ذهن شدن عادات غلط در ترجمه کردن، ورود افراد نامترجم به حوزهترجمه و... دارای اشکالات اساسی بوده و فاقد بازدهی کارا و موثر برای جامعه است. تغییر رویکرد و نگاه به این حوزه می‌تواند قدم بسیار مثبتی در انتقال دانش و کسب اطلاعات علمی بیشتر محسوب شود. برای نیل به این مهم اقدامات و طرح‌های اصلاحی خاصی می‌توان انجام داد که در مقاله جداگانه‌ای به چند مورد از آنها اشاره خواهیم کرد.
منبع : زیر پوست ترجمه‌های دانشجویی – بخش دوم
چنانچه که می‌دانیم برقراری ارتباط و انتقال دانش دو حوزه اصلی و کاربردی ترجمه محسوب می‌شوند. در زمینه انتقال دانش جدای از حوزه نشر و رسانه، دانشگاه نیز بشکل گسترده‌ای با ترجمه سرو کار داشته و بدان نیازمند است. از اینرو بخش قابل توجهی از حوزه ترجمه به ترجمه‌هایی که اصطلاحاً آن را ترجمه دانشجویی نامیده‌اند اختصاص یافته است.
می‌توان گفت تقریباً همه مترجمان، کار ترجمه را با انجام ترجمه‌های دانشجویی آغاز می‌کنند و جز عده اندکی که بخت یارشان بوده و جذب شرکت یا سازمان بزرگی شده‌اند، بقیه مترجمین کم و بیش سر و کارشان به ترجمه‌های دانشجویی می‌افتد و بیشتر از سر ناچاری چنین ترجمه‌هایی را می‌پذیرند. اما این مدل ترجمه دانشجویی چیست و اصلاً چرا به وجود آمده است؟ ریشه‌اش کجاست و چه مسایلی حول آن وجود دارد؟ در این مقاله نگاهی ویژه به ترجمه دانشجویی و تبعات آن در حوزه ترجمه و حرفه مترجمی خواهیم داشت.
زیر پوست ترجمه‌های دانشجویی
زیر پوست ترجمه‌های دانشجویی
در نگاه اول کندوکاو در ترجمه‌های دانشجویی و برخورد نقادانه با آن خصوصا از سوی یک مترجم بی‌مورد و چه بسا اشتباه به نظر برسد. ممکن است مترجمان بسیاری مخالف چنین پرداختی به این مسأله باشند چراکه هرچه باشد یکی از منابع درآمد مترجمان محسوب می‌شود. اما اگر دقیق شویم و پیامدهای آن را دنبال کنیم، خواهیم دید آنچه که ترجمه دانشجویی نامیده می‌شود از جهات مختلف نه تنها به حوزه ترجمه و حرفه مترجمی بلکه به انتقال دانش و دانشجویان ما نیز لطمات بسیاری زده است.
در بیشتر موارد ماجرای ترجمه دانشجویی از اینجا آغاز می‌شود که استادی برای پروژه یک درس، کار کلاسی یا نمره میان ترم، به دانشجویانشترجمه – تقریبا ده صفحه – از کتاب یا مقاله‌ای را پیشنهاد می‌کند. بیشتر دانشجویان نیز که از عهده ترجمه متن برنمی‌آیند – حتی آنانی که دانش زبانی خوبی دارند کار برگردانی و ترجمه را سخت یافته و زمان مورد نیاز برای انجام آن را ندارند – به سراغ دارالترجمه ها، موسسات زبان، دفاتر خدمات ترجمه یا حتی کافی‌نت‌ها رفته یا خود مترجمی را می‌یابند تا در ازای مبلغی، ترجمه متن را برایشان انجام بدهد. می‌توان گفت کمتر از یک درصدترجمه‌های دانشجویی توسط خود دانشجویان انجام می‌شود. این موضوع را همه و خصوصا استادان دانشگاه می‌دانند و مسئله‌ای نیست که کسی آنرا انکار کند. یعنی به عبارت دیگر در دانشگاه‌های ما به روشنی – البته نه بطور مستقیم در این مورد – با پول نمره خریداری می‌شود. این اساسی‌ترین مشکل به اصطلاح ترجمه‌های دانشجویی است. دانشجو بدون کوچکترین زحمتی متن ترجمه شده را به ازای مبلغی در حدود سی تا پنجاه هزار تومن از مترجمی گرفته و به دست استادش می‌رساند و نمره مورد نظر آن را دریافت می‌کند. متأسفانه نه تنها پروژه‌های ترجمه بلکه تقریباً تمامی پروژه‌های دوره دانشجویی، از پاورپوینت گرفته تا پایان نامه را می‌توان به دکان‌هایی که انجام چنین کارهایی را به در و دیوار خود زده‌اند سپرد و در ازای مبلغی خیال خود را از انجام آنان راحت کرد. متاسفانه امروزه در کشور ما دیگر دانش کسب نمی‌شود، بلکه خرید و فروش می‌شود. حال اینکه چرا چنین مسئله‌ای نه بصورت پنهانی بلکه کاملا آشکارا و حتی قانونی در کشور ما انجام می‌گیرد، موضوعی است که باید مسئولین مربوطه پاسخگوی آن باشند.
از زاویه دیگری اگر به موضوع نگاه کنیم به این سؤال بسیار مهم می‌رسیم که چرا استادان دانشگاه به دانشجویان خود که نه درس‌شانترجمه است و نه سررشته‌ای در ترجمه دارند، پروژه ترجمه می‌دهند. با پیگیری موضوع درمی‌یابیم که بیشتر این ترجمه‌ها برای استادان دانشگاهی منافع شخصی و آکادمیک دربردارد: مقالاتی را که مرتبط با مدرک دکترای‌شان است یا اینکه جزو منابع مقاله یا کتابی است که در دست تهیه دارند یا اینکه صرفاً مطلبی چشم‌شان را گرفته و بد نمی‌بینند آنرا بخوانند، برای ترجمه به دانشجویان خود می‌سپارند. هرازگاهی هم به فکر چاپ کتابی به نام خود بعنوان مترجم یا مؤلف می‌افتند و برای انجام آن کتاب را (بصورت مساوی و عادلانه البته) بین دانشجویان خود تقسیم می‌کنند تا ترجمه آن را در ازای نمره برایشان بیاورند. استادانی نیز که جزو هیئت علمی دانشگاه‌اند یا قصد عضویت در چنین هیئت‌هایی را دارند، با ارائه ترجمه‌هایی که خود نقشی در آن نداشته و هزینه‌اش نیز بر گردن دانشجویان‌شان است، برای خود امتیاز کسب می‌کنند. در نتیجه در ترجمه دانشجویی، دانشی منتقل نمی‌شود، دانشجو مطلبی یاد نگرفته و نفعی نمی‌برد. این دومین مشکل قابل توجه در مسئله ترجمه‌های دانشجویی است.
منبع : زیر پوست ترجمه‌های دانشجویی
اگر از مترجمی بخواهیم روندی را که برای ترجمه کردن متنی در پیش می‌گیرد از آغاز تا انتها برایمان توضیح بدهد به احتمال بسیار چنین پاسخی دریافت خواهیم کرد: با درخواست شخصی ترجمه متن را قبول می‌کند (که در اکثر موارد با موضوع آن هیچ آشنایی ندارد) بعد با کمک نرم‌افزارهایترجمه دو زبانه به سراغ متن رفته و جمله اول را خوانده و ترجمه می‌کند، آنگاه به سراغ جمله بعدی رفته و بر همین منوال خط به خط متن را خوانده و ترجمه آن را یادداشت می‌کند تا به انتهای آن می‌رسد. اگر فرصت و حوصله‌ای باقی باشد یک بار متن ترجمه شده را بررسی کرده و اگر نه، آن را تحویل می‌دهد.
اسلوب و روش درست ترجمه کردن
اسلوب و روش درست ترجمه کردن
بخش اصلی ضعف و مشکل در ترجمه‌های ارائه شده همین شیوه غلط ترجمه کردن است که متأسفانه یادگیری و در پیش گرفتن آن به دانشگاه و کلاس‌های ترجمهبازمی‌گردد. آنچه در حال حاضر در کلاس‌های اسلوب و روش ترجمه تدریس می‌شود آشنایی با نظریه‌های ترجمه است. اینکه مترجمان با نظریه‌های مختلف ترجمه و نگاه‌های متفاوت به شیوه ترجمه کردن آشنایی پیدا کنند در جای خود مفید است اما از آنجا که تنوع آرا در این حوزه بسیار بوده و در حمایت از هر نوع روش ترجمه (تحت‌اللفظی، معناگرا، آزاد و...) می‌توان نظریه پرداز معروفی را پیدا کرد، مترجمان ما در نهایت روشی را در پیش می‌گیرند که با روحیات‌شان سازگارتر است. گذراندن کلاس‌های مختلف ترجمه در انواع حوزه‌های تخصصی (که با علایق مترجم هم‌خوانی ندارند) و حجم بالای ارائه ترجمه برای هر کلاس نیز مزیت بر علت می‌شود تا روند و روشی که برای ترجمه کردن در بالا ذکر شد برایممترجم جا بیفتد. هنگامی که دانشجوی مترجمی در پایان کلاس‌ها در کیف خود پاراگراف‌های مختلفی از متون سیاسی، مطبوعاتی، بازرگانی و غیره می‌یابد که باید برای کلاس بعدی ترجمه شوند، راهی جز این ندارد که مشغول ترجمه کلمه به کلمه پاراگرافی شود که آن را برای اولین بار می‌خواند. همین تمرین غلط و البته در کنار آن انجام ترجمه‌های دانشجویی در این دوران باعث می‌شود بعدها نیز که به سراغ ترجمه هر متنی می‌رود همین اسلوب و شیوه نادرست ترجمه کردن را در پیش بگیرد.
روش درست ترجمه کردن
روش درست ترجمه کردن و مراحل ساده‌ای که با رعایت آنها هر مترجمی می‌تواند ترجمه‌ای به مراتب بهتر ارائه بدهد این است که قبل از هر کاری متن مورد نظر برای ترجمه را چند بار بخوانیم. با خوانش متن محتوای آن برای ما روشن شده و ذهنیتی از ترجمه آن پیدا می‌کنیم. باید بتوانیم پیش خود بگویم که کل متن راجع به چه چیزی است و نویسنده در هر پاراگراف قصد بیان چه مطلبی را داشته است. اگر با زمینه تخصصی متن آشنایی چندانی نداشتیم لازم است دست‌کم بصورت روزنامه‌وار نگاهی به چند مطلب مختلف پیرامون موضوع به زبان مقصد و اگر نیاز بود به زبان مبدأ بیندازیم. به کمک اینترنت می‌توان به سهولت و در زمان اندکی به هرآنچه که می‌خواهیم دسترسی پیدا کنیم. بدین طریق با بسیاری از اصطلاحات و زیر و بم متن خواسته شده آشنا می‌شویم و ترجمه آن برایمان به مراتب راحت‌تر می‌شود.
هر متن به منظور خاصی (مانند نقد، تحقیق، معرفی و غیره) و برای طیف ویژه‌ای (چون متخصصین، کودکان، عامه مردم و غیره) نگاشته می‌شود. در ترجمه کردن نیز باید برای خود مشخص کنیم که چه هدفی را دنبال کرده و مخاطب ترجمه ما چه طیفی است. در موارد بسیاری هدف یا مخاطب متن ترجمه با متن اصلی هم‌خوانی ندارد. ملاک ضعیف یا قوی بودن ترجمه ما مخاطب و شخصی است که ترجمه ما به دستش می‌رسد، اگر راضی باشد در ترجمه موفق بوده‌ایم و اگر نباشد مترجمخوبی به شمار نخواهیم آمد. پس لازم است بیش از پیش به فاکتورها و خواسته‌های درخواست کننده ترجمه توجه داشته باشیم. به همین دلیل یک مترجم موفق کسی است که در حرفه خود انعطاف‌پذیر باشد. برای کسب نمرات بالا در کلاس‌های دانشگاهی کافی است به همان شکلی که برای استادتان خوشایند است به سراغ ترجمه متن‌هایی که از شما می‌خواهد بروید. سبک و شیوه ترجمه کردن نقش بسیار مهمی در مقبولیت یک ترجمه ایفا می‌کند. چه بسا ترجمه شما از یک متن به چشم یک استاد قوی و همانترجمه به چشم استاد دیگری ضعیف باشد.
نکته حائز اهمیت دیگر این است که هر مترجم بهترین و دقیق‌ترین منتقد خود بوده و بیش از هر کسی می‌داند کدام قسمت ترجمه‌اش ضعیف یا قوی است. بهتر است در حین ترجمه کردن زیر کلمه یا عبارتی که به نظرمان ضعیف یا نامناسب است خط کشیده و انها را مشخص کنیم. وجود قلم‌خوردگی در متن ترجمه ما، ملاک مناسبی برای پی بردن به قوی یا ضعیف بودن ترجمه است. یعنی هرچه نوشته ما قلم‌خوردگی بیشتری داشته باشد نشانه آن است که به ساختار جمله تسلط کافی نداشته و در انتقال مناسب معنای آن ضعیف هستیم. پس توصیه می‌کنیم خصوصا اگر در ترجمه تازه‌کار هستید بصورت دستنوشته و برروی کاغذ، نه پشت کامیپوتر و با تایپ کردن، به ترجمه بپردازید تا به راحتی با نگاه کردن به دستنویس خود موارد مشکل‌ساز ترجمه‌تان را پیدا کرده و در رفع آن بکوشید. با پاک‌نویس کردن یا تایپ ترجمه‌تان در کامپیوتر نیز مرور دیگری بر نوشته‌تان خواهید داشت که در یافتن و رفع ایرادهای احتمالی موثر خواهد بود. بهتر است حتماً بعد از یکی دو روز برای بهبود کار خود به سراغ متنی که ترجمه کرده‌اید رفته و به بازنگری و اصلاح کلی و مواردی که مشخص کرده‌اید بپردازید. با هم‌فکری و تبادل نظر با دیگر مترجمان و در صورت لزوم دانش‌آموختگان آشنا به حوزه تخصصی متن نیز می‌توان کیفیت ترجمه خود را به حد کاملاً مطلوبی برسانیم.
مد نظر داشتن همین چند نکته عنوان شده و دوری جستن از ترجمه کلمه به کلمه می‌تواند به خوبی تضمین کننده کیفیت ترجمه‌ای باشد که ارائه می‌کنیم. ترجمه‌ای موفق محسوب می‌شود که به راحتی با مخاطب خود ارتباط برقرار کند. یک خواننده عادی متن اصلی را در دست نداشته و هیچ تمایلی نیز ندارد که خط به خط و کلمه به کلمه آن را با متن ترجمه شده تطبیق بدهد. اگر ما نیز بعنوان مترجم بتوانیم از چنین زاویه‌ای بهترجمه خود نگاه کنیم بطور قطع نتیجه کارمان بیش از پیش رضایت‌بخش خواهد شد.
منبع : اسلوب و روش درست ترجمه کردن
شاید شما هم این قصه کلاسیک ثروتمند شدن را شنیده باشید که مردی سیبی به دست آورد و با مبلغی که از فروش آن عایدش شد دو سیب خرید و با فروش آنها نیز چند سیب و... بر همین منوال و با تجارتی که در پیش گرفت ثروتمند شد. کاری به اساس چنین داستانی نداریم و اینکه چند نفر با شنیدنش واقعاً شیوه آن را به کار بسته و ثروتی به هم زده‌اند یا به هیچ نتیجه‌ای نرسیده‌اند، اما مشخص است که بیشتر افرادی که به موفقیت‌های بزرگ دست یافته‌اند راه درازی پیموده و کار خود را از صفر آغاز کرده‌اند. برای یک مترجم آزاد شدن و موفقیت در حرفه ترجمه نیز راه دشواری در پیش است که البته شرط نخست آن داشتن یک نمونه ترجمه قابل قبول در کارنامه است.
توصیه ای به مترجمین تازه کار
توصیه ای به مترجمین تازه کار
مشکل بزرگی که مترجمان تازه‌کار با آن رو‌به‌رو شده و چه بسا آنها را از ادامه کار ترجمه کردن نیز کاملاً دلسرد و مایوس کند این است که چون نام و آوازه‌ای ندارند کمتر کسی حاضر می‌شود ترجمه او را بپذیرد، خصوصا در حوزه بی‌توش و توان نشر کتاب. بدین شکل است که دور تسلسلی شکل می‌گیرد: تا زمانی که یک مترجم اثر قابل ذکری از خود منتشر نکرده باشد گمنام محسوب می‌شود و چون گمنام است کسی حاضر نمی‌شود اثرش را ولو قابل ذکر باشد منتشر کند. همین بن‌بست است که عبور از خان اول مترجم آزاد شدن را بسیار سخت می‌کند. در این حرفه اعتبار، نقش بسیار مهمی را ایفا می‌کند و برای کسب اعتبار دوندگی لازم است. برای یک مترجمخوب شدن دانستن زبان مبدأ و اشراف بر زبان مقصد و آشنایی با نظریه‌های ترجمه کافی نیست. یک مترجم باید فردی اجتماعی بوده و به گوشه کنار جامعه سرک بکشد. پیدا کردن جایگاه و اعتبار در جامعه‌ای که فعالیت‌های گروهی نیز در آن کمرنگ است کار مشکلی محسوب می‌شود.
مترجمین تازه کار
توصیه من به مترجمین تازه کار و دانشجویان رشته مترجمی این است که همان در ابتدای کار فقط به فکر کسب درآمد نباشند و در عوض برای خود اعتبار کسب کنند. به جای گرفتن کارهای سطح پایین چون ترجمه دانشجویی (البته در جای خود مشق ترجمه و کسب تجربه محسوب می‌شوند) یا بیکار نشستن در خانه، می‌توانند یک مقاله یا متن استخوان‌داری را حتی بدون دریافت حق ترجمه به سایت یا نشریه‌ای نامدار ارسال کنند. انجام کارهایی کوچک اما مثبت و تاثیرگذار از این قبیل هم آگاهی جمعی را افزایش می‌دهد و هم برای شما اعتبار و نام به همراه می‌آورد. از طریق این آثار، دیگران شما را خواهند شناخت و می‌توانید بعدها بعنوان نمونه‌‌کار نیز از آنها استفاده کنید. سیب اول خود را به دست بیاورید تا راه پیشرفت شما هموارتر شود.
منبع : توصیه‌ای به مترجمین تازه کار